Edebiyat Sanat ve Kültür Araştırmaları Derneği (ESKADER) tarafından düzenlenen “Babıali Sohbetleri” kapsamında yazar D. Mehmet Doğan anıldı.
Türkiye Yazarlar Birliği (TYB) İstanbul Şube Başkanı Mahmut Bıyıklı’nın konuşmacı olarak katıldığı program, Cağaloğlu Kitapçılar Çarşısı’nda gerçekleştirildi.
Programda, Doğan’ın hayatı, hatıraları, kurucu şahsiyeti, Türkçe üzerine yaptığı çalışmalar, Mehmet Akif Ersoy’a dair araştırmaları, öncülük ettiği kurumlar ve geride bıraktığı kalıcı izler konuşuldu.
Bıyıklı, Doğan’ın çok yönlü bir şahsiyet olduğunu belirterek, “Doğan, birçok alanda çalışma yapmış ve mücadele vermiş bir isimdir. Doğan’ın entelektüel şahsiyetini anlamak için onun Türkçeye bakışını merkeze almak gerekir. Çünkü o, Türkçeye milletin hafızası, kültürün taşıyıcısı, kimliğin özü olarak bakmıştır. Dil ona göre her zaman varoluş sebebidir. ‘Türkçeye sahip çıkmadan Türkiye’ye sahip çıkmayız.’ demiştir.” ifadelerini kullandı.
“Dildeki yıkım, sadece kelimelerin kaybı değil, kültürün köksüzleşmesidir”
Dilin mimariden musikiye, hat sanatından şehircilik anlayışına kadar bütün bir kültürün omurgası olduğuna dikkati çeken Bıyıklı, şöyle devam etti:
“Dildeki yıkım, sadece kelimelerin kaybı değil, aynı zamanda hafızanın silinmesi, zihnin daralması, kültürün köksüzleşmesidir. Bu yüzden Mehmet Doğan, dilde yapılan tasfiyelerin, milletin hafızasına indirilmiş en ağır darbelerden biri olduğunu söyler. Ama o yalnızca eleştirmekle kalmamış, ömrünü verdiği çalışmalarla Türkçenin yeniden ihyası için bir ömür tüketmiştir. 1981’de yayımladığı ‘Büyük Türkçe Sözlük’, bugün onlarca baskıya ulaşmış, her baskıda genişleyen, zenginleşen bir kültür hazinesi haline gelmiştir.”
Bıyıklı, Doğan’ın 1978’de kurucuları arasında yer aldığı Türkiye Yazarlar Birliği ile fikir hayatına kurumsal bir boyut kazandırdığını ve konferanslar, şiir şölenleri, paneller ile anma programlarıyla Türkiye’nin kültürel hafızasına katkı sunduğunu anlattı.
“Doğan, yalnızca bir yazar değil, aynı zamanda bir ağabeydir”
Doğan’ın ideallerini yalnızca düşünce düzeyinde bırakmayıp yaşamının her alanına taşıdığını söyleyen Mahmut Bıyıklı, “Mehmet Doğan İstiklal Şairi’mize büyük bir bağlılıkla ömrü boyunca hizmet etmiştir. Akif’in fikirlerini, eserlerini ve dünya görüşünü günümüze taşımak için olağanüstü çaba göstermiştir. Türk dünyasıyla aramızda kültür köprüleri kuran Doğan, yazdığı eserlerle de nesilleri beslemeyi sürdürmektedir.” diye konuştu.
Bıyıklı, Doğan’ın kaleme aldığı “Batılılaşma İhaneti” adlı kitabın hala güncelliğini koruyan bir manifesto gibi olduğunu aktararak, şunları kaydetti:
“‘Yüzyılın Soykırımı: Dil’ kitabı, bir milletin nasıl hafızasız bırakıldığını belgeleyen bir uyarıdır. ‘Büyük Türkçe Sözlük’, bir milletin kelimelerle yeniden ayağa kalkışının sembolüdür ve elbette sayısız makale, deneme, konferans, seminer. Bunların her biri Doğan’ın ömrünü adadığı dil ve maarif davasının tuğlalarıdır. Ayrıca onu tanıyanların gözünde Doğan, yalnızca bir yazar değil, aynı zamanda bir ağabeydir. Kültürümüzde ağabeylik, sadece yaşça büyük olmak değil, tecrübe, irfan ve sorumlulukla yol göstermek demektir. Doğan, Yazarlar Birliği çatısı altında nice gence ağabeylik etmiş, onları cesaretlendirmiş, yazmaya teşvik etmiş, ufuk kazandırmıştır.”
Doğan’ın kültür ve dil alanında önemli bir miras bıraktığını vurgulayan Bıyıklı, bu değerlerin gelecek kuşaklara aktarılmasının büyük önem taşıdığını sözlerine ekledi.
Programda katılımcılara Bıyıklı’nın kaleme aldığı “Kültüre Adanmış Bir Ömür D. Mehmet Doğan” kitabı hediye edildi.
